Napuštanje i zanemarivanje Kur’ana

Foto: Ilustracija / pixabay.com

Sa slabljenjem Ummeta u zadnjim vijekovima opao je interes za Kur’anom, pa se većina muslimana ograničila samo na čitanje i učenje Kur’ana napamet (hifz) bez razumjevanja i razmišljanja o njemu, a jedna od posljedica takvog pristupa je ostavljanje rada po Kur’anu ili propusti u radu po njemu.

Neusklađenost ljudskih djela i postupaka sa kur’anskim principima i zanemarivanje kur’anskih uputa o halalu i haramu

Islam ljudima, bez obzira na njihovu vjersku ili svjetovnu funkciju, oduzima pravo da određuju šta je halal, tj. ono što je vjerom dozvoljeno činiti i što je oslobođeno stega zabrane, te šta je haram, odnosno ono što je kategorična zabrana utvrđena jasnim i nedvosmislenim tekstom u Allahovoj, dž.š., Knjizi. Niko, ni rabini, ni svećenici, ni kraljevi, ni sultani ni halife nemaju pravo nešto zabraniti ljudima ako to nije Allah zabranio kao što ne mogu dozvoliti ništa ako to Allah nije dozvolio. Ako to neko učini kao što je bilo u prošlosti, a i dan danas imamo takvih, onda oni uzurpiraju na taj način Allahovo pravo i time se izjednačuju sa Allahom čineći time širk, jer Allah nema nikakvog partnera niti ortaka u vlasti, sva vlast, moć, i pravo odlučivanja pripada samo Njemu.
Islam strogo osuđuje one koji prema svome nahođenju dozvoljavaju određene stvari ali je mnogo striktniji kada je riječ o onima koji uvode zabrane, jer tendencija uvođenja zabrana stvara poteškoće ljudima i nepravedno skučuje ono u čemu je Allah bio darežljiv prema Svojim stvorenjima. Ova tendencija preovladava među onima koji idu u krajnosti, koji na istu ravan stavljaju male i velike grijehe, koji bojeći se da ne upadnu u grijeh zabranjuju i ono što je halal.

Jedan od najvažnijih, ako ne i najvažniji, ciljeva objavljivanja Kur’ana jeste i to da se po Kur’anu postupa, da se čuvaju granice halala i harama.

Nakon navođenja određenih propisa u Kur’anu, bilo da se radi o razvodu braka, pripisima koji se vežu za naslijeđivanje, gotovo uvijek možemo naići na ajete koji govore o važnosti pridržavanja tih propisa i smjernica. Isto tako, uz opis vjernika se navodi i to da se oni pridržavaju Allahovih propisa.

Uzvišeni Allah kaže:

تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ

“To su Allahovi propisi. Onoga ko se pokorava Allahu i Poslaniku Njegovu – On će uvesti u džennetske bašče, kroz koje će rijeke teći, u kojima će vječno ostati, i to je uspjeh veliki. A onoga ko se bude protiv Allaha i Poslanika Njegova dizao i preko granica Njegovih propisa prelazio – On će u vatru baciti, u kojoj će vječno ostati; njega čeka sramna patnja.”1En-Nisa’, 13-14.

وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ

“To su Allahovi propisi. Onaj koji Allahove propise krši – sâm sebi nepravdu čini.”2Et-Talaq, 1.

التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ

“Oni se kaju, i Njemu klanjaju, i Njega hvale, i poste, i molitvu obavljaju, i traže da se čine dobra djela, a od nevaljalih odvraćaju i Allahovih propisa se pridržavaju. A vjernike obraduj!”3Et-Tewbe, 112.

Svaki pojedinac treba najprije vlastite postupke uskladiti sa kur’anskim principima, a zatim biti živi primjer vjere.

عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: يُجَاءُ بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ، فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُهُ فِي النَّارِ فَيَدُورُ كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِرَحَاهُ، فَيَجْتَمِعُ أَهْلُ النَّارِ عَلَيْهِ فَيَقُولُونَ: يَا فُلَانُ، مَا شَأْنُكَ، أَلَيْسَ كُنْتَ تَأْمُرُنَا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَانَا عَنِ الْمُنْكَرِ؟ قَالَ: كُنْتُ آمُرُكُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ

Od Usamea b. Zejda, r.a., prenosi se kako je čuo kada Resulullah, s.a.v.s., kaže: „Jedan čovjek će doći na Sudnji dan i bit će bačen u Džehennem: crijeva će mu poispadati u džehennemskoj vatri pa će se okretati u ćevrntiju baško magarac oko žrvnja! Oko njega će se iskupiti džehennemlije i upitati ga: ‘O, taj i taj, šta ti se to dogodilo? Nisi naređivao dobro, a sprječavao zlo?!’ – a on će im odgovoriti: ‘Ja sam drugima naređivao da čine dobra djela, a sam ih nisam radio, i druge sam odvraćao od zlih djela, a sam sam ih činio!’“4Buhari

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ أَوَّلَ مَا دَخَلَ النَّقْصُ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ الرَّجُلُ يَلْقَى الرَّجُلَ فَيَقُولُ: يَا هَذَا، اتَّقِ اللَّهَ وَدَعْ مَا تَصْنَعُ فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لَكَ، ثُمَّ يَلْقَاهُ مِنَ الْغَدِ فَلَا يَمْنَعُهُ ذَلِكَ أَنْ يَكُونَ أَكِيلَهُ وَشَرِيبَهُ وَقَعِيدَهُ، فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ ضَرَبَ اللَّهُ قُلُوبَ بَعْضِهِمْ بِبَعْضٍ ثُمَّ قَالَ:} لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى لِسَانِ دَاوُدَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ إِلَى قَوْلِهِ فَاسِقُونَ{ ثُمَّ قَالَ: كَلَّا، وَاللَّهِ، لَتَأْمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلَتَنْهَوُنَّ عَنْ الْمُنْكَرِ، وَلَتَأْخُذُنَّ عَلَى يَدَىِ الظَّالِمِ وَلَتَأْطُرُنَّهُ عَلَى الْحَقِّ أَطْرًا، وَلَتَقْصُرُنَّهُ عَلَى الْحَقِّ قَصْرًا

Od ‘Abdullaha b. Mes’uda, r.a., prenosi se da je rekao. Rekao je Allahov Poslanik, s.a.v.s.: “Prva loša navika koja se uvukla u Israilićane bila je da čovjek sretne drugoga čovjeka i rekne mu: ‘O, ti i ti! Boj se Allaha i napusti to što radiš, jer ti to nije halal!’ – A onda, kada ga susretne slijedećeg dana, taj ne prestane da sa njim jede, pije i sjedi (iako se nije odrekao harama).Kada su se tako počeli ponašati, Allah je učinio da im srca počnu bivati sve grublja, a zatim je objavio: “Jezikom Davuda i Isaa, sina Merjemina, prokleti su oni od sinova Israilovih koji nisu vjerovali – zato što su se bunili i uvijek granice zla prelazili: jedni druge nisu odvraćali od grješnih postupaka koje su radili. Ružno li je zaista to kako su postupali! Ti vidiš mnoge od njih kako s mnogobošcima prijateljuju. Ružno je zaista ono što sami sebi pripremaju: da se Allah na njih rasrdi i da u patnji vječno ostanu. A da vjeruju u Allaha i Vjerovjesnika i u ono što se njemu objavljuje, oni s njima ne bi prijateljevali, ali –mnogi od njih su nevjernici, grješnici!”5El-Ma’ide, 78-81. Nakon toga je Resulullah, s.a.v.s., rekao: “Ah, ne, tako mi Allaha, (nikad ne budite kao oni)! Naređujte dobro, a odvraćajte od zla, zaustavite ruku nasilnika, okrenite ga ka Istini i ne dajte mu da čini išta drugo osim da vrši pravdu!“6Ebu Davud

Ibn Mes’ud je rekao: „Kada bi neko od nas naučio deset ajeta ne bi učio dalje dok ih ne bi razumio i radio po njima.“7Et-Taberi

Ljudi ne mogu raditi po Kur’anu sve dok ne budu naučili njegove propise.

Najizražajniji vid napuštanja i zanemarivanja Kur’ana jeste neusklađenost ljudskih postupaka sa onim što se navodi u Kur’anu i izbjegavanje suđenja po njemu.


Bilješke   [ + ]

1. En-Nisa’, 13-14.
2. Et-Talaq, 1.
3. Et-Tewbe, 112.
4. Buhari
5. El-Ma’ide, 78-81.
6. Ebu Davud
7. Et-Taberi

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Ova web stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.

Zatvori

Newsletter

Najnovije

Urednik

Mensur Kerla

Nastavnik Tefsīra i Povijesti islama u JU Gazi Husrev-begovoj medresi u Sarajevu | MA Tefsīra